Gwnewch Bopeth yn Gymraeg

Frwydrwn dros fywyd yr iaith ond pa fath o fywyd ddymunwn canys problem yw bywyd bywyd hanner-fyw yn llusgo’i gelain trwy’r byd ma yn para mlan dan oblygiad dyletswydd barchus wrth lithro ara deg i’n hangau heb ei wynebu’n llawn gan farw fwy fwy heb fyth cweit marw ond heb fyth fyw

 

 

A’i drwy rifau mesurwn 19% fywyd 1 miliwn o siaradwyr 0 [The Welsh language is dead] 1 [Mae’r iaith yn fyw da iawn pawb] neu a deimlwn hi trwy ansawdd ein bod

 

 

 

 

 

A’i drwy hetero-berthynas priodas a phlant a commuting am weddill oes y mesurwn fywyd neu

 

 

 

 

 

 

Os ystyrir iaith yn farw gan nifer o’i genedl pa fywyd sydd ganddi Os ystyrir iaith yn farw gan nifer o’i siaradwyr pa fywyd sydd ganddi Os ystyrir iaith yn iaith y nefoedd pa le sydd iddi yn y pridd a’r baw a’r cig a’r gwaed a’r dod didiwedd

a’r tân yn y strydoedd

 

 

 

 

Trwy ddulliau chwyldro yn unig y mae joio

 

 

 

 

 

Protest yn erbyn IPP a cham-drin carcharwr: Caerdydd, Dydd Sadwrn

Cwrdd tu allan i garchar Caerdydd, am 3 o’r gloch ar Ddydd Sadwrn y 1af o Orffennaf.

Bydd protest yn erbyn dedfrydiau gorthrymus IPP a cham-drin carcharwr ar ddydd Sadwrn. Galwyd am y brotest gan yr ymgyrch Smash IPP ac IWOC Gweithwyr Diwydiannol y Byd.

Dolen digwyddiad facebook:
https://www.facebook.com/events/276579582745822/

Galwyd hefyd am bythefnos o weithredu yn erbyn IPP rhwng y 9fed a’r 23ain o Orffennaf.

Chawlch IPP! Chawlwch bob caets!

Protest “Dymchwel y DUP” ym Mangor a bradychu Prydeindod

Ar ddydd Llun y 19eg o Fehefin cafwyd protest bywiog yn erbyn y DUP ym Mangor. Fel plaid deyrngarol a Phrydeinllyd, mae’r DUP yn gwrth-Wyddelig, yn gwrth-LHDT+, yn gwrth-wyrdd, yn batriarchaidd ac yn hiliol (ymysg pethau eraill). Trefnwyd y protest “Dymchwel y DUP” gan Gymdeithas yr Iaith felly ac mae’n debyg daeth dorf o ryw gant a hanner i ddangos eu hunoliaeth. Cafodd politishens ddweud eu dweud, ond fe areithiodd eraill yn ogystal – yn erbyn gorthrwm ffoaduriaid, menywod a’r iaith – a chafwyd anerchiad cryf gan ymgyrchydd iaith Wyddeleg. Bu hefyd cerddoriaeth, barddoniaeth a pheth canu pastwn bloeddgar a stwrllyd.

 

Canu Pastwn chwyldroadol ym mhrotest “Dymchwel y DUP”

 

Mae’r DUP wedi dod i’r amlwg yn ddiweddar yn sgil cyfeillgarwch y Torïaid. Er i nifer cysylltu eu tebyg i Ogledd Iwerddon, nid yw Cymru’n rhydd o’i deyrngarwch. Mae gan yr Orange Order loj yng Nghaerdydd, a ailsefydlwyd yn 2012. Ym mis Medi 2015 fe orymdeithiant trwy’r ddinas gyda chydweithrediad yr heddlu. Fel y DUP, dyma gyfundrefn warthus a rhagfarnllyd, ac nid oes croeso iddynt martsio yn ein gwlad. Yn debyg, wedi i’r EDL Islamoffobaidd ail-ymddangos yn niferoedd uchel (a rhai ohonynt ag arfau) ar strydoedd Manceinion, rhaid i ni fod yn barod i amddiffyn ein cymunedau rhag ymosodiadau treisgar. Dau frawd yw teyrngarwch a ffasgiaeth Prydeinllyd. Yn yr oriau dyrys hyn hollbwysig yw trefnu yn eu herbyn.

 

Cyfundrefn gwladychol yr Orange Order yn martsio yng Nghaerdydd, Medi 2015

 

Blaengadwyr Prydeindod yw’r DUP, yr Orange Order a’r EDL. Eto rhaid cofio bod teyrngarwch yn rhan hanfodol o drefn yr awdurdodau yn gyffredinol (ta beth yw lliw llywodraeth San Steffan). Rhaid gwrthwynebu Prydeindod amlwg ar y strydoedd, ond rhaid hefyd eu gwrthwynebu yn ein bywydau pob dydd – neu ofer fydd ein hymdrechion oll.

Lle mae ysbryd Cymru yn rhydd o hyd, rhaid dal ein tir. Lle mae Prydeindod wedi ein cymathu, rhaid ei bradychu. I’r gad!

“Heddlu yn chwilio am ddyn trionglaidd”

Heddlu arfog, Pencoed, Pen-y-bont ar Ogwr.

Mae Heddlu De Cymru wedi datgan eu bod yn chwilio am ddyn 26 oed a gredir i fod ynglwm â gweithredoedd terfysgol.

Codwyd lefel bygythiad y DU i oren-olau ar ddydd Sadwrn diwethaf wrth i nifer o unigolion amheus ymgynnull yn ardal Pencoed, Pen-y-bont ar Ogwr.

Credir bellach i ganolbwynt y rhwydwaith fod yn ddyn o ardal Penarth sy’n cuddio dan wisg “coch, gwyn a gwyrdd”.

Yn ystod datganiad i’r wasg bore yma, dywedodd Prif Gwnstabl Longbatton ar ran Heddlu De Cymru: “Our forces have been investigating an eight and a half foot man who has been living under the identity of “Mr Irv”. We are uncertain, at present, as to whether he is acting as part of a wider network or as a so called lone wolf.”

Mae’r awdurdodau yn gofyn i unrhyw un sydd â gwybodaeth bellach i ddod atynt, ac os welwyd “Mr Irv” i beidio â siarad gydag ef a chysylltu â’r heddlu ar unwaith.

Gwelwyd y dyn diwethaf yn ardal Pen-y-bont ar Ogwr.

Yn ôl ffynonellau anarchwaethus, mae’r dyn wedi bod ymwneud â phregethu radicalaidd a gwrth-Brydeinig yn ysgolion cynradd lle ceisiwyd annog plant i gredu bod “[y Gymraeg] yn cŵl” ac “yn bril”. Dywedodd un athrawes (a ofynnodd i aros yn ddienw, allan o bryderon diogelwch) bod athrawon eraill, dan ddylanwad Mr Irv, wedi gorfodi teuluoedd i dalu arian at gyfundrefn genedlaethol danddaearol. Mae’r pwysau o “ymarfer” am ddigwyddiadau’r gyfundrefn wedi bod yn faich drwm ar nifer o blant dosbarth-canol.

Disgrifir Mr Irv, o dan ei wisg flewog allanol, fel dyn “drist”, “hynod o chwyslyd” ac “underpaid”. Er iddo drigo ar yr ynys am gyfnod hir ni chredir iddo siarad Saesneg.

O ganlyniad i’r ymchwiliad, mae heddlu arfog ac ymchwilwyr bagiau yn bresennol yn y gwersyll ym Mhencoed. Wrth ymateb i’r wasg, mae Aled John, cynrychiolydd y gwersyll, wedi mynnu eu bod yn Brydeiniwr llawn gan groesawu presenoldeb yr heddlu. Dywedodd bod “traddodiad hir gan yr Eisteddfod yr Urdd [sic] o gefnogi defnydd arfau a militariaeth y Deyrnas Unedig.”

Mae pryderon y bydd y datblygiadau nid yn unig yn niweidiol i’r gymuned ryngwladol, ond hefyd i noddwyr swyddogol y gwersyll. Er bod y gwersyll ar fin dod i ben, mae ofn o fygythiadau a mesurau diogelwch tebyg yng ngwersyll cysylltiedig ar Ynys Môn ym mis Awst.

Poster swyddogol yn galw am gyd-weithrediad yn erbyn bygythiad “Mr Irv”.

 

“Why we shut down the UK’s largest coal mine – a call to action”

https://reclaimthepower.org.uk/news/canaries-shut-mine/

Anerchiad gan brotestwyr a gauodd gloddfa brig Ffos-y-Fran ym mis Ebrill. Cawsant eu deddfrydu i dalu dirwy o £10,000 – gallwch eu cefnogi yn ariannol fan hyn. Cafwyd gweithredoedd tebyg yn ac mae mwy ar y gweill yng ngweddill yr ynys.

“Mond trwy weithredu uniongyrchol parhaol, a thrwy gwrthwynebu pob math o ddifrod, awdurdod a gormes cawn ddechrau greu y byd dymunwn weld.” Protestwyr Ffos-y-Fran.

 

 

Calan Mai Cymru Lonydd

Difeth irgyrs a dyfai / dyw Calan mis mwynlan Mai.

Mis Mai, Dafydd ap Gwilym

Ers terfysgoedd Haymarket bu’r Cyntaf o Fai, May Day, yn Ddiwrnod Rhyngwladol y Gweithwyr. Anarchyddion oedd merthyron helynt yr Haymarket, Chicago 1886, ond dathlir gan fudiad y gweithwyr yn ei grynswth.

Mae gan Galan Mai arwyddocâd fel gŵyl Gymreig werinol yn ogystal wrth gwrs. Dyma ddechrau’r Haf a nodwyd gan ddawnsio a cherddoriaeth stwrllyd. Cafwyd “full week of Noise and Riots” yn Sain Ffagan yn ôl dyddiadur un Williams Thomas o’r 18fed ganrif, wrth i frodorion hwylus amddiffyn eu Bedwen Fai rhag pentrefi eraill â drylliau a chlybiau![1] Dyma hefyd diwrnod y Gadi Haf, fath o drawswisgwyr i’n golwg ni oedd yn “troi y byd ar ei ben” yn y rhialtwch – traddodiad a gysylltir hefyd i wrthryfel o Ferched Beca hyd at anghydfodau gweithwyr diwydiannol ar ddechrau’r ugeinfed ganrif.[2] Dyma ŵyl y gweithwyr a’r werin felly, gŵyl ryngwladol a Chymreig.

 

Y Fedwen Fai yn Llangwm, 1920. Lle na laddwyd y traddodiad gan y Capeli, fe laddwyd yr elfennau cythryblus gan ei droi yn ŵyl barchus, fel tystia’r llun uchod. Yn debyg, ceisia’r pwerau y sydd tawelu aflonyddwch May Day. Yn wir – cynigodd y Torïaid disodli Gŵyl y Banc May Day am ddiwrnod o “Brydeindod”.

 

Ar Galan Mai pob blwyddyn ceir gorymdeithiau a therfysgoedd, anghydfod a streiciau ar hyd y byd grwn, ac nid oedd 2017 yn wahanol. Ond eleni cymharol lan a lonydd oedd Cymru fach.

Cafwyd rali a drefnwyd gan y Cardiff Trades Council yng Nghaerdydd dydd Sadwrn. Ymunwyd yr undebau sefydliadol am gyfnod gan “bloc syndicalaidd” undeb radical yr IWW, ond dawel a chymharol bychan oedd yr orymdaith o ryw gant o bobl heb fawr yn digwydd tu hwnt i areithiau. (Cyfraith a threfn, wedi’r cyfan, yw nôd trefnwyr y TUC, uwch gyfundrefn Cardiff Trades Council.) Yn hwyrach yn y prynhawn cafwyd protest mwy – miloedd yn ôl yr Wales Online – dros yr ymgyrch Save Womanby Street. Wedi i Dempseys a’r Full Moon cau a chynlluniau ymddangos dros ddatblygu gwesty Wetherspoons a fflatiau mae stryd gerddorol Womanby (sy’n gartref i Glwb Ifor Bach) dan fygythiad. Ond eto, areithiau gan wleidyddion oedd prif ffocws yr orymdaith i bob golwg, a’i lobio nhw yw prif dacteg yr ymgyrch. Yn y pen draw, boneddigeiddio sydd yn bygythio diwylliant Caerdydd a’u trigolion dosbarth-gweithiol a lleiafrifoedd ethnig. Er gwaetha eu smalio popiwlaidd, complisit yw’r gwleidyddion yn y broses hon. Gall ofyn gwleidyddion yn serchus a gorymdeithio’n taeog “achub” un stryd neu’r llall (a’u “achubiaeth” bydd Womanby costus, upmarket?), ond ni fydd yn atal boneddigeiddio.

Ar y dydd Llun cafwyd rali May Day hynod o fach yn Abertawe a drefnwyd gan Socialist Appeal, un o’r sawl holltyn Trotscïaidd. Mynychwyd gan rai o’r holltau eraill Trotscïaidd (gan gynnwys yr SWP, ymddiheurwyr trais rhywiol), Momentum a rhai eraill. Unwaith eto, areithiau, a chyfle gwerthu papurau oedd crynswth y digwyddiad. Fel arfer gorymdeithia’r undebau llafur trwy Abertawe a ddaw gannoedd i’r strydoedd, gan ddangos eu grym yn symbolaidd – os nad mewn unrhyw ffordd arall. Ond eleni ni welwyd digon o fygythiad i’r drefn i anfon dim un heddwas.

Yn y gorffennol diweddar bu heddlu Caerdydd yn hynod o dreisgar yn erbyn protestwyr ar Galan Mai. Eto, mae’n debyg mae’r etholiadau sydd ar fai am ddenu nifer o’r strydoedd eleni, wrth i undebwyr troi at ganfasi etholiadol a phawb gohirio gobaith am newid tan ar ôl yr etholiad. Sugno egni mudiadau radical wna’r system etholiadol, fel gwnaeth pleidiau Syriza a Podemos yng ngwlad Roeg a Sbaen yn dilyn yr anghydfod mawr. Buddsoddwyd cymaint o lafur, cymaint o obaith emosiynol yn y system bleidleisiol sydd yn ein ffaelu tro ar ôl tro. Dyma siom mawr. Mae gennym fwy o bŵer na ryw groes ar ddarn o bapur, ac mae’n hen bryd i ni sylwi hyn. Colled yw ceisio ennill pleidleisiau yn lle ymdrefnu a brwydro. Na. Mae angen gweithredu uniongyrchol ysbryd Haymarket arnom gymaint ag erioed. I’r gad!

 

Nodiadau

[1] Diwylliant Gwerin Morgannwg, Allan James.

[2] Am y Gadi Haf, gwelwch Geiriadur Prifysgol Cymru, neu waith Twm o’r Nant. Am barhad arfer gwisgoedd Beca, gwelwch rhai o streiciau Cwmtawe yn rhan gyntaf yr 20fed ganrif.

Chwalwch garchar Port Talbot

Cachwrs yn Cynllunio Carchar arall i Gymru

Datganodd y llywodraeth ei fwriad i adeiladu carchar anferth arall, ger Baglan, Port Talbot. Wrth i fwyfwy o weithfeydd y De cau daw’n amlwg mai cynllun y wladwriaeth yw cloi mwy ohonom yng ngharchardai, lle gam-drinir carcharorion a orfodir llafur rhad ac am ddim. Fel hen wyrkhws Cymry gynt, ochr arall cyfalafiaeth yw eu byd o garchardai a’i chymdeithas carcharol hiliol a phatriarchaidd.

“The proposed site is undeveloped land north west of the former Panasonic factory in Baglan, alongside the M4.”

Beth yw barn di-bwynt ein bolitishens, tybed? “… Maybe when visitors come we’ll have opportunities for cafes and taxis to benefit … Reiterated previous calls for devolution … Welsh Secretary Alun Cairns said he was “delighted” about the decision …”

Eto, fel dengys y terfysgoedd diweddar tu mewn i garchardai, neu’r protestiadau a gweithredoedd yn erbyn mega-garchar newydd Wrecsam, mae nifer yn barod yn chwalu’r cawellu.

Mae’r ymgyrch Community Action on Prison Expansion yn cynnal cyflwyniad a gweithdy yn erbyn y carchar newydd yng Nghanolfan yr Amgylchedd, Abertawe, am 7yh ar nos Sadwrn yr 8fed o Ebrill. Dywedant:

“Ni fydd ehangu carchardai yn lleihau troseddu. Ni fydd ehangu carchardai yn cyfyngu ar y rhesymau y mae pobl yn cyflawni trosedd. Ond fe fydd ehangu carchardai yn niweidio cymunedau sydd yn dioddef yn barod o doriadau creulon i wasanaethau lleol a chenedlaethol. Bydd yn parhau i dorri ysbryd pobl, gan guddio problemau cymdeithasol yn ddwfn mewn cawell.”

Dewch i ni chwalu’r cawell hwn. Na i garchardai! Na i’r gymdeithas garcharol!

Carcharwr yn agor y ffordd, terfysg HMP Birmingham, Rhagfyr 2016