Democratiaeth: hen gelain farw erioed

Yn yr erthygl hwn, mae anarchwaethus yn ymateb i drafodaeth am ddemocratiaeth a gafwyd ar wefan ac ym mudiad newydd Undod. Cynigir yn ysbryd solidariaeth cyng cynhadledd Undod yn Aberystwyth mis hwn.

OurDreamsCannotFitintheirBallotBoxes

Y Sanctaidd Air

Bu dipyn o son yn ddiweddar am yr hen sanctaidd air: Democratiaeth. Gwelwn yr adain-dde newydd yn hawlio ei hystyr, ac yn codi led-led Ewrop a thu hwnt dan ei baner fras. Yn enw democratiaeth, rhaid cau’r ffiniau, rhaid gwarchod siofinisiaeth yr oesoedd a fu: Trump, Brexit, … “The people have voted”. Ar y llaw arall, gwelwn y chwith yn heidio i’w hamddiffyn – rhag Boris yn cau’r Senedd, rhag Sbain yn sathru’r Catalwniaid. I’r rhain, erys y refferendwm fawr yn arf o hyd, dros hawliau erthylu neu annibyniaeth y gwledydd bychain. Yn wir, dyma a welwyd fel union crisialaeth rhyddid i Gymru fach: buddugoliaeth yn refferendwm cyfreithlon, cywir.

Hoffwn gynnig safiad amhoblogaidd, safiad na chlywir llawer mohoni yn ddiweddar. Yn fyr: i anghofio am ddemocratiaeth. Gad i’r dde ei brolio. Ni leddir ganddynt, canys ni fu’n fyw erioed. Y mae gennym rywbeth llawer gwell na gelain farw i’n hysbrydoli.

O enau’r caethfeistri

Dyma air y bathwyd, nac anghofiwn, gan gaethfeistri gwrywaidd Groeg cynhanes. Yn wir, pan atgyfodwyd gan athronwyr yr Oleuedigaeth, nid oedd mor wahannol. Pan ysgrifennodd John Locke, “tad rhyddfrydiaeth”, cyfansoddiad y Caroleinas, sicrhaodd mae’r ychydig tirfeddiannwyr a chaethfeistri oedd yn meddu ar ddemocratiaeth. Hanes tebyg oedd i gyfansoddiad yr Unol Daleithiau cyfan ychydig hwyrach. Os ydi’r “bobl” i “benderfynnu”, rhaid penderfynnu pwy yw’r penderfynnwyr, a phwy a ddiarddelir. Os siaredir am “ddinasyddiaeth” rhaid cael hefyd y “babariaid” tu hwnt i furiau’r ddinas. Nid yw Prydain fodern yn eithriad. Mi gofia Dave Datblygu’r profiad o “[f]od dan glo… pan ddaeth canlyniadau’r refferendwm datganoli. Ches i ddim pleidlais”.[1] Diarddelir carcharorion, y “gwallgof”, mudwyr sydd heb bapurau swyddogol, plant – a miliynau ein neo-drefedigaethau – rhag pleidlais. Wrth reswm, rhaid hefyd recordio, mesur a chorfrestru y dinasyddion a gynhwysir a phawb arall o fewn system wyliadwriaeth hierarchaidd er mwyn i ddemocratiaeth gweithredu o gwbl.

I’r hyn clywn ymateb ei hamddiffynwyr: onid proses annorfenedig yw ehangu’r bleidlais a democratiaeth gyfan? Dyma chwedl Habermas a’i fath: dechreuodd democratiaeth yn nhai coffi’r deunawfed ganrif, ac y mae’n ymestyn o hyd i gofleidio pawb a phopeth. Darlun hyfryd iawn. Ond ochr arall y stori ryddfrydol hon yw imperialaeth yr Orllewin – ofynodd pobl frodorol yr Americas erioed am “ddemocratiaeth” eu concerwyr (concerwyr a gipiodd eu tir er mwyn gwerthu ffa coffi drud). Mae lledu democratiaeth trwy fomio trigolion gwledydd pell yn hen ystrydeb gyfarwydd erbyn hyn. Onid oedd rhaid i’r Siartwyr, y Suffrajetiaid a phobloedd wladychiedig brwydro am y bleidlais, ebr y democratiaid unwaith eto? Mi wnaeth y chwyldroadwyr hyn felly – ymysg sawl beth arall (codi a’u harfau a meddiannu bara, yn achos y Siartwyr, bomio tai gwleidyddion yn achos y Suffrajetiaid). Anwybyddwyd hanes radical y mudiadau hyn o weithredu’n uniongyrchol er mwyn cyrraedd eu hamcanion. Anwybyddwyd hefyd y ffaith mai tacteg oedd ennill y bleidlais er mwyn cyrraedd amcan arall, ac nid amcan yn ei hun. Er gwaethaf y fuddugoliaeth hon, ni chwalwyd tlodi, patriarchiaeth na neo-wladychiaeth gan y bleidlais – ac felly gellid dweud mai dacteg ffaeledig ydyw. Yn debyg, naif iawn yw dychmygu y gall un refferendwm llwyddiannus gwrthdroi canrifoedd o wladychiad Cymru, ac effaith ddwfn Brydeindod ar ein ffordd o fyw. Heb chwyldro go iawn, mi fydd Prydeindod, yn eiriau’r chwyldroadwr James Connoly, yn ein “clymu gan fil o linynnau economaidd”. [2]

Canys rhaid penderfynnu ar beth penderfynnwyd gan “ddemocratiaeth”. Fel arfer – dewis diflas, diobaith. Rhyw ychydig o galedu, neu ychydig bach mwy. Gormes o flas gwahannol. Neu waeth fyth, rhoddwyd dewis ar yr hyn na ddylid fod yn destun trafod o gwbl, heb son am destun pleidlais. A ddylid atal hawliau i bobl traws, tybed, fel dadleuir yn y Senedd? A ddylid gwahardd Minarets Mosgiau, fel gofynnodd democratiaeth y Swistir? Neu, “a dreisiwyd y fenyw hon”, fel gofynnodd warthus bwyllgor y Socialist Workers Party? Ers diwedd y 90au, gwelwyd yr adain-dde bell (wedi iddynt gael ei curo o’r strydoedd) yn troi at y fath ddemocratiaeth parchus, a’r disgwrs democratiaeth yn troi’n surach fyth. Symudiad yr “Overton Window” a gelwir hyn gan rai. Dyma syniadau eithafol oedd yn berchyn i’r BNP yn unig ar un adeg, megis rhoi terfyn penodol ar niferoedd mudwyr, yn troi’n bolisi swyddogol y blaid Ceidwadol, a Llafur heb fod yn bell tu ol. [3]

Breuddwyd sathredig

Mae nifer yn fodlon i dderbyn gwendidau’r systemau presennol, ond yn mynnu bod modd i’w defnyddio rhyw ychydig, llaw-yn-llaw â mudiadau stryd. Ysgrifennwyd mewn erthygl diweddar ar wefan Undod am fuddugoliaeth Ada Colau (Barcelona En Comú), “Maeres Radical” Barcelona, fel enghraifft cadarnhaol i Gymru . Gwelwyd mudiadau megis Podemos, Syriza gwlad Groeg a Momentum y Blaid lafur, atgyfodiad hen freuddwyd Ewro-Gomiwnyddiaeth. Ei gobaith yw symud yr “Overton Window” hwn i gyfeiriad y chwith trwy bleidiau radical, yn debyg i sut symudwyd i’r dde gan UKIP a’i fath. Eto, gwelwn methiant a brad yn frith yn hanes y fath ymdrechion. Mi wnaeth Ada Colau, a etholwyd ar blatfform o beidio a droi bobl o’u tai, arwain cyngor oedd yn bwrw ati i efictio rhai o sgwotiau amlwg Barcellona er gwaethaf protestiadau poblogaidd [4]. Yn debyg, mi wnaeth Syriza gosod a chyfiawnhau rhaglen caledu economaidd yr IMF. Gwelwn adlais gryf o hanes Aneurin Bevan, yr etholedig-sosialydd a anfonodd beiliffs i ddigartrefi miloedd o sgwotwyr cyffredin, tra bod ei lywodraeth “Llafur” yn torri streiciau a gollwng bomiau niwclear [5]. Na, hen gelain bydredig yw’r breuddwyd o sosialaeth etholedig.

EfictioBancGarciadanFaeresColau
Yr heddlu yn efictio sgwot oedd yn cynnal canolfan gymdeithasol, yn dilyn etholiad y Faeres “radical” Ada Colau

Y mae carfan arall yn fodlon adnabod yr holl beiau hyn, ond eto yn ceisio codi baner democratiaeth unwaith eto trachefn. “Nid a wnelo ein democratiaeth o gwbl â democratiaeth yr uchod, democratiaeth y gormeswyr”, meddant. Yn hytrach cynnigant system cwbl estron iddi – democratiaeth uniongyrchol, radical, ar lawr gwlad, yn y gweithdai a’n cymunedau. Cafwyd trafodaeth diddorol ar hyn, yn dilyn cyflwyniad Huw Rees, yng nghyfarfod Undod wedi rali Merthyr. Edrychir i ardal Rojava yn y Dwyrain Canol efallai, neu i rannau o Gatalwnia yn ystod rhyfel cartref Sbain, am ddemocratiaeth “go-iawn”. Heb os, y mae gobaith yn y dehongliad a’r enghreifftiau hyn. Y mae syniadau eraill, llawn deilwng, y gellid sôn amdanynt yn y fath cyd-destun: y rhyddid i ymwneud neu beidio a system neu grŵp (freedom of association), neu benderfynnu yn araf ac yn ofalus trwy gydsyniad (consensus) yn hytrach na phleidlais cras.

Trech weithred na phleidlais!

Ond eto, y mae’r fath drafodaeth o ddemocratiaeth radical yn un haniaethol, ac mewn peryg o anwybyddu gorthrwm ein byd. Ni ellid trafod pŵer heb drafod ei strywthurau penodol: patriarchiaeth, cyfalafiaeth, hiliaeth. Daw obaith Rojava diweddar, neu Gatalwnia yn 1936, o’i weithredoedd gadarnhaol yn erbyn y gormesion hyn. Nid yw “democratiaeth radical” yn ddim heb y cyd-destun hwn. Yn wir, gwelwn fod cyfyngiadau yn frith yn yr enghreifftiau hyn er gwaetha’r holl ddemocratiaeth ar lawr gwlad. Ceir hanesion o’r chwyldro yn Gatalwnia o weithwyr yn bleidleisio – yn ei co-ops cydweithredol – i anfon gweithwyr eraill i wersylloedd llafur galed. [6] Mi roedd y “democratiaeth” yno, ond ni chwalir gwerthoedd cyfalafiaeth a phwer y farchnad. Yn debyg, mi roedd y brwydr yn erbyn patriarchiaeth yn un anodd ac anghyflawn, er gwaethaf ymdrechion chwyldroadwyr megis y Mujeres Libres. Y mae patriarchiaeth, wedi’r cyfan, yn strwythur weddol datganoledig, ar lawr gwlad, wedi’u cefnogi mewn un ffordd neu’r llall gan rhan helaeth o’r boblogaeth. Ni ellid ei diddymu gan gyngor lleol, polisi newydd na phleidlais poblogaeth. Yn lle ddehongli a dadlau dros strwythur haniaethol megis democratiaeth felly, mae’n rhaid i ni ddechrau o berspectif cwbl wahanol. Rhaid edrych ar sut grewyd ac ail-grewyd ein byd – gan ein llafur ecsbloetiedig dyddiol dan gyfalafiaeth, gan hanes a phroses parhaol gwladychiad, gan ddiwylliant ddwfn o drais rywiol yn erbyn cyrff menywod a phobl draws, ac yn y blaen. Yn bywsicach, rhaid gweithredu yn erbyn y byd hwn – gan gymryd ysbrydoliaeth o streiciau ein cyd-weithwyr, gwrthryfeloedd pobloedd brodorol a brwydrau ffeminyddol.

Nid anerchiad yw hon dros ryw wladwriaeth awdurdodol, Stalinaidd yn lle “ddemocratiaeth” fawr. I’r gwrthwyneb: dyma ddadl bod gwladwriaeth ddemocratiaidd, ryddfrydol yn debyg iawn i’r fath awdurdod totalitaraidd.[7] Ni ellid eu defnyddio i’n dibennion ein hun. Hyd yn oed pe siaradir am ddemocratiaeth radical, uniongyrchol, y mae peryg enfawr pe wnelir hyn heb ddadansoddi gormes materol, megis patriarchiaeth a chyfalafiaeth. Y mae’n rhaid chwalu’r systemau hyn ‘oll, trwy weithredu’n uniongyrchol, yn hytrach na ddymchymgu rhyw gynllun haniaethol heb gyd-destun. Un peth yw’r rhyddid i drafod a phenderfynnu, peth arall yn llwyr yw’r rhyddid i fod, i greu ac i chwyldroi ein byd.

Trech weithred na phleidlais!

Nodiadau

[1] Atgofion Hen Wanc, David R. Edwards.

[2] Labour in Irish History, James Connolly.

[3] Trafodir y broblem hon gan Fred Moten a Stefano Harney yn eu gwych-lyfryn The Undercommons. Wrth drafod goruchafiaeth gwyn, dywedant nid oedd diddymu caethwasiaeth pobl dduon yn ddigon – rhaid diddymu’r byd lle’r roedd hi’n bosib i gaethiwo’r duon yn y lle gyntaf. Yn lle democratiaeth, cynnigant yr Undercommons – y lle ddirgel hynny tu hwnt i lygaid y gormeswyr a chymdeithas sifil – fel peiriant y chwyldro.

[4] Yn ogystal i efictio sgwotiau, mi wnaeth Ada Colau cyfiawnhau ymosodiadau gan yr heddlu yn erbyn mudwyr a bradychu ei haddewid i ddiddymu’r heddlu terfysg, ymysg pethau eraill. Am wybodaeth yn Saesneg, gweler hanesion o Banc Garcia a darn Peter Gelderloos. Nid yw hi o blaid rhyddid i Gatalwnia chwaith – yn ystod helynt y refferendwm mi alwodd am ddychweliad i “normalrwydd” a “llonydd-dra cymdeithasol”.

[5] Gweler gwaith Colin Ward am weithredoedd Aneurin Bevan yn erbyn sgwoti . Ceir cyflwyniad treiddgar i hanes imperialaidd a gwrth-streicio llywodraeth Llafur y cyfnod yn y pamffled How Labour Governed, 1945-1951.

[6] Am drafodaeth ddiddorol o’r fath Gulags “syndicalaidd”, cyfyngiadau co-ops a democratiaeth yn y gweithle (“self-management”), gwelir llyfr Workers against Work Michael Seidman.

Advertisements

“Amddiffynwn chwyldro Rojava: dros ein dosbarth, dros y ddaear, a dros fenywod”

Amddiffynwn chwyldro Rojava: dros ein dosbarth, dros y ddaear, a dros fenywod

Dyma ddarn arbennig o bwysig ar wefan mudiad Undod, yn trafod y brwydrau yn erbyn patriarchiaeth, ffasgiaeth a chyfalafiaeth yn Rojava, gan yr anarchydd Heledd Williams.

“Gan y mudiad cenedlaethol Gymreig llawer iawn i’w ddysgu o Chwyldro Rojava. Ni wnaiff copi carbon o wladwriaeth gyflalafol y tro i ni. Gyda cynhesu byd eang, ffasgiaeth cynyddu mewn grym ar draws y byd ac adref – rhaid i ni fod yn uchelgeisiol am y gymdeithas gyfiawn a rhydd yr ydym ni yn ei freddwydio amdano. Os all pobl greu y math yma o system yng nghrombil rhyfel – gallwn ni wneud hyn yng Nghymru, heddiw.”

The article is available in English here.

CofiwchDrywerynCasnewydd.jpeg
Murlun “Cofiwch Dryweryn” a solidariaeth yng Nghanolfan Gymunedol Cwrdaidd Casnewydd, adeg streic newyn Imam Sis

Cafwyd llwyth o erthyglau gwych ar wefan Undod yn ddiweddar, ar gwrth-hiliaeth, militariaeth, y sioe frenhinol, a mwy. Cerwch draw i gael gip!

 

 

 

Streiciwch, Meddiannwch, Gwrthsafwch!

Cafwyd tipyn o weithgarwch a phrotest yn Ne Cymru dros yr wythnos diwethaf – digon i warantu crynodeb radical arall!

Streic y Fenyw yn picedi

Ar ddydd Gwener yr 8fed o Fawrth, Diwrnod Rhyngwladol y Fenyw cafwyd piced tu allan i’r ganolfan swyddi ac yna rhaglen o weithgareddau a pherfformiadau radical gan Streic y Fenyw yng Nghaerdydd. Mae Streic y Fenyw yn fudiad sydd yn brwydro cyfalafiaeth a phatriarchiaeth fel ei gilydd. Gan fod llafur di-dâl menywod ac eraill “di-waith” yn rhan annatod o’r system elw, gall streic gan fenywod gwrthdroi’r system. Targedwyd y ganolfan swyddi am fod bolisiau crintachlyd megis “universal credit” yn cwtogi arian y di-waith, gan greu dlodi, dyled a phoen.

StreicyFenywCaerdydd2019
Piced Streic y Fenyw tu allan i’r ganolfan swyddi, Caerdydd

“XR” Caerdydd ar y strydoedd

Y diwrnod nesaf, Sadwrn , dyma “Extinction Rebellion” Caerdydd yn denu nifer i’r strydoedd i blocio hewlydd mewn protest dros yr amgylchedd. Bu dipyn o feirniadaeth o hierarchiaeth XR yn ddiweddar oherwydd eu cydweithrediad naïf â’r heddlu ac am eu… hierarchiaeth. Eto, da gweld y fath weithredu uniongyrchol gan gynifer o bobl frwdfrydig.

XRCaerdyddMawrth2019.jpg
XR Caerdydd yn cymryd stryd y Santes Fair, Caerdydd

 

Protestwyr yn meddiannu swyddfa’r BBC

Ar ddydd Llun yr 11eg dyma ymgyrchwyr dros ryddid Cwrdaidd, a rhyddid i’r carcharwr gwleidyddol Abdullah Öcalan, yn meddiannu mynedfa swyddfa’r BBC yn bae Caerdydd am rai oriau yn dilyn protest tu allan i’r Senedd. Cyflawnwyd y gweithred i brotestio’r diffyg sylw llwyr gan y BBC i frwydrau’r ymgyrchwyr yn ddiweddar, yn enwedig ympryd Imam Sis. Bu Imam Sis, Cwrd yng Nghasnewydd ar streic newyn ers dros 90 diwrnod nawr. Ar ddiwedd mis Chwefror ymunodd nifer eraill gydag ef – rhai yn y ganolfan Cwrdaidd yng Nghasnewydd ac eraill o bell – am ympryd o 24awr mewn solidariaeth.

MeddiannuSwyddfaBBCyBaeMawrth2019
Yr heddlu yn ceisio yn ofer i symud y protestwyr o swyddfa’r BBC yn y Bae

Gwerin Guildford: trech sgwotio na foneddigeiddio!

Ar ddydd Iau cyhoeddodd anarchiaid “Gwerin Guildford” eu bod wedi meddiannu hen bar y Gwdihw ac adeiladau cysylltiedig yng nghanol Caerdydd. Ar ddiwedd mis Ionawr fe drowyd y bar amgen, bwytai teuluol allan o’r Guildford Crescent gan y perchnogion, sydd am ddymchwel y cilgaint (teras hyna Gaerdydd) er mwyn creu fflatiau costus ac elw hawdd. Bu brotestiadau mawr dan faner #SaveGuildfordCrescent yn gynharach yn y flwyddyn, ac mae cais i restru’r adeiladau hanesyddol gyda Cadw. Er i’r datblygwyr, addo i’r cyngor y fyddant yn gohirio dymchwel y cilgaint, dengys cyfathrebiad llys yn sgil y meddiant eu bod mewn gwirionedd ar fin eu dymchwel. Nid yw’n syndod bod landlordiaid am ennill arian heb os am ein hetefeddiaeth nag anghenion cyffredin. Dim ond gweithredu uniongyrchol gall atal boneddigeddio ein dinasoedd, sicrhau bod tai i bawb ac amddiffyn ein diwylliant.

GuildfordPeasants
Anarchiaid Gwerin Guildford yn ei sgwot newydd

Bydd achos llys y sgwot ar Ddydd Iau y 21ain. Galwyd am brotest dros gadw ‘r cilgaint ar yr un diwrnod, Guildford Crescent, am 11.30am. Solidariaeth!

Yr ifanc yn streicio eto

Yn olaf, dydd Gwener diwetha cafwyd streic addawol arall dros yr hinsawdd. Gadawodd plant a phobl ifanc eu hysgolion led-led Cymru a’r byd, llaw yn llaw gyda myfyrwyr a chefnogwyr, gan brotestio tu allan i adeiladau llywodraethol. Buon nhw’n galw unwaith eto i’r wladwriaeth cymryd yr argyfwng hinsawdd o ddifri ac atal tranc ein byd. Yng Nghaerdydd martsiodd dros 600 o bobl ifanc o Neuadd y Ddinas i’r Senedd, yn Abertawe martsiodd dros 100 i Neuadd y Cyngor, a chafwyd hefyd protestiadau angerddol er gwaetha’r tywydd yn Llangefni, Machynlleth, Aberystwyth, Llandrindod a Hwlffordd. Megis streic y fenyw, mae streic yr ifanc yn dangos sut gall weithredu amgen mentro trawsnewid ein byd.

StreicyrifancAberystwythMawrth2019
Streic yr ifanc dros yr hinsawdd yn Aberystwyth

Os oes gennych chi newyddion, digwyddiad, stori neu glecs i anarchwaethus rhannu, cysylltwch! Da ni’n chwilio yn enwedig am fwy o adroddiadau radical o Ogledd a Gorllewin Cymru.

Dydd Gwener o Gynnwrf: peth newyddion diweddar

Cafwyd tipyn o gynnwrf yn Ne Cymru Dy’ Gwener diwethaf. Dyma golwg bach (a barn anarchwaethus, wrth reswm!).

Cwrdiaid yn martsio er gwaetha hiliaeth

Prynhawn y 15fed o Chwefror cyrraeddodd gorymdaith o bobl Cwrdaidd a’i chefnogwyr De Cymru. Martsiant o Fryste y diwrnod hwnnw, ac o Lundain dros y dyddie cynt, er mwyn ymweld ag Imam Sis, un o drigolion Casnewyd. Bu Imam Sis yn ymprydio ers sawl wythnos, mewn protest yn erbyn carchariad a chamdriniaeth yr arweinydd Cwrdaidd Abdullah Öcalan gan y wladwriaeth Dwrcaidd.

HeddluymosodCwrdiaidCasnewyddChwefror2019
Yr heddlu yn ymosod yn dreisgar ar brotestwyr Cwrdaidd yng Nghasnewydd

Wrth gyrraedd y dre, cafwyd croeso tresigar gan heddlu De Cymru, a ymosododd yn ddi-rybudd ar y dorf. Cymhellwyd eu gweithredoedd gan hiliaeth amlwg yn ôl protestwyr. Er gwaetha’r orthrwm, cyrraeddodd y dorf eu cyrchfan lle areithiodd Imam Sis ac eraill.

Mae hyn yn dilyn protest mawr gan ymgyrchwyr Cwrdaidd tu allan i’r Senedd ar y 5ed o Fawrth.

Plant yn streicio yng Nghaerdydd ac Abertawe

Ar yr un Gwener fe gafwyd streic rhyngwladol dros yr hinsawdd gan blant a phobl ifanc. Gadawodd plant ysgol a myfyrwyr coleg a phrifysgol eu hastudiaethau mewn protest yn erbyn niwed cyfalafiaeth i’n byd a’r hinsawdd. Fel pob camdriniaeth, mae’r niwed hyn yn gysylltiedig i bwer hierarchaidd oedolion dros blant – system oedolion, a’r hen genedlaethau, sydd yn lladd ein cartref naturiol. Braf gweld plant wrth flaen y gad felly yn herio’r drefn. Cronnodd cannoedd o blant a’u cefnogwyr i brotestio tu allan i’r Senedd yng Nghaerdydd; protestiodd eraill ar draeth Abertawe ac ar Gampws Singleton y prifysgol.

Da i glywed am ddoethineb cymaint o’r plant wrth iddynt ddewis beidio siarad na chyd-weithio â’r heddlu. Yn Llundain, cafwyd digwyddiadau treisgar wrth i’r heddlu arestio plant am brotestio a gyrru fan i mewn i’r dorf. Fel dengys hyn a phrofiad y Cwrdiaid yng Nghasnewydd, ni ellid ymddiried yn y fath sefydliad haerllug, ac nid ydynt yn ffrindiau i neb sydd yn brwydro dros ryddid.

Gigio dros Gymru rydd yng Nghaerdydd

Ar noswaith yr un Gwener cafwyd gig dros Gymru annibynnol, radical, yng Nghaerdydd, dan faner GellirGwell gan sawl artist blaengar. Yn debyg i lawnsiad mudiad neywdd Undod, mae’n braf i glywed mwy o son am ba fath o Gymru rydd rhydym am ei gweld – un gwrthffasgaidd, un gwrth-gyfalafol, un ffeminyddol. Datganiad gwag yw “annibyniaeth” heb sylwedd radical. Hebddi, fel rhybuddiodd y chwyldroadwr Gwyddelig James Connolly, cawn ein dal gan dannau imperialaeth yr un fath.

Yn ôl pob son roeddd hi’n gig gwerth chweil. Wrth gwrs, mae angen y fath cwnnwrf diwylliannol dros Gymru gyfan, yn ein cymunedau – ac heb docynnau prin na chostus.

Digwyddiadau ar y gweill

  • Mae Streic y Fenyw Cymru yn trefnu llond ddwrn o ddigwyddiadau radical ar yr 8fed o Fawrth, Dydd Rhyngwladol y Fenyw, yng Nghaerdydd.
  • Ar yr 12fed o Fawrth yn Abertawe, a’r 14eg o Fawrth yn Llandudno, mi fydd y llywodraeth yn ceisio cynnal cyfarfod am dwmpio gwastraff niwclear yn ein cymunedau. Mi fydd brotestiadau!
  • Galwyd am streic arall gan yr ifanc yn erbyn newid hinsawdd ar y 15fed o Fawrth.

Cofiwch, os oes gennych chi newyddion am digwyddiad radical a fu neu a fydd, rhowch wybod!

Solidariaeth ag Imam Sis, ymprydiwr Cwrdaidd

Ers rhai wythnosau bu ymgyrchydd Cwrdaidd yn Ne Cymru, Imam Sis, yn ymprydio mewn protest yn erbyn carchariad ymynysol Abdullah Öcalan. Mae Öcalan yn arweinydd a theoryddwr Cwrdaidd. Mae ei garchariad, fel carchariad cymaint o’i gymrodyr, yn adlewyrchiad o orthrwm a brwydr chwyldroadwyr Cwrdaidd. Cafwyd protest bywiog dros ryddhad Öcalan tu allan i adeilad darlledu y BBC yng Nghaerdydd ar y 24ain o Ionawr.

OcalanProtestCardiff24012019
Baner o brotest tu allan i adeilad darlledu y BBC, Caerdydd ar y 24ain o Ionawr

Atgynhyrchwn datganiad gan gangen Cymru o’r IWW o solidariaeth ag Imam Sis a’i brwydr isod.

“Mae cangen Cymru/Wales Undeb Gweithwyr y Byd yn datgan ein bod yn cyd-sefyll gydag Imam Sis a’r holl gymrodyr sydd yn ymprydio ar y cyd gydag AS Cwrdaidd yr HPD, Leyla Güven, er mwyn dod â charchariad ymynysol Abdullah Öcalan i ben.

Mae carchariad unigol yn cael ei ystyried yn ddull o arteithio, ac yn un y bu raid i Öcalan ei oddef ers cael ei arestio yn 1999. Ni chaniatawyd ymweliadau iddo gan ei gyfreithwyr ers 2011. Yn ôl pob tebyg pwysau gan ymprydwyr oedd wrth wraidd caniatáu i Abdullah Öcalan weld ei frawd, Mehmet, ddydd Sul y 13eg o Ionawr – dyna’r tro cyntaf iddo gael cysylltu ag aelod o’i deulu ers tair blynedd. Er hynny, yn dilyn ymweliad deng munud o hyd, mae Öcalan yn dal i gael ei garcharu ar wahân, ac mae disgwyl i’r ymprydwyr ddal ati.

Mae Senedd Gwrdaidd Cymru yn mynnu bod:

1 – Caniatáu i’r Pwyllgor Atal Artaith (CPT) ymweld â Charchar Imrali er mwyn cadw golwg ar amodau carchariad Abdullah Öcalan.
2 – Llys Hawliau Dynol Ewrop (ECHR) yn gweithredu yn erbyn ymyriadau Llywodraeth Twrci ar hawliau dynol Öcalan.
3 – Llywodraeth Cymru yn galw ar y CPT a’r ECHR i weithredu.
4 – Llywodraeth Cymru yn gwrthsefyll unrhyw weithredu milwrol gan y Wladwriaeth Dwrcaidd, neu sydd wedi’i gynllunio ganddo, ar gyfer Ffederasiwn Ddemocrataidd Gogledd Syria, sydd ymysg y rhanbarthau mwyaf democrataidd nid yn unig yn y Dwyrain Canol ond yn rhyngwladol.

Mae Abdullah Öcalan yn damcaniaethwr gwleidyddol chwyldroadol a fu’n brwydro ac ymgyrchu dros ryddid i Gwrdistan am dros ddeugain mlynedd. Ers ei garcharu ym 1999 mae wedi datblygu strategaeth i ryddhau Cwrdistan sydd y tu hwnt i batrwm traddodiadol cenedl-Wladwriaeth, drwy Gynghreiriaeth Ddemoctrataidd. Mae hon yn ddamcaniaeth dan ddemocratiaeth-uniongyrchol, sy’n ymwneud â sefydlu strwythurau a sefydliadau gwleidyddol newydd er mwyn i rym ddod o lawr gwlad; gan gynghorau lleol a chynghreiriau i gyrff ffederal ehangach. Mae’r strwythurau hyn yn galluogi gweithredu ysgwydd yn ysgwydd dros werthoedd cyffredin fel rhyddid merched, iechyd amgylcheddol a chynaliadwyedd, yn ogystal â chynnig cefnogaeth wleidyddol a strwythurol i leiafrifoedd ethnig a chrefyddol.

Yn dilyn brwydr dros Kobane yn 2014, pan frwydrodd y People’s Protection Units (YPG/YPJ) gyda Daesh/ISIS, mae dinasoedd, trefi a phentrefi yng ngogledd Syria wedi mabwysiadu Cynghreiriaeth Ddemocrataidd, a chreu’r corff gwleidyddol, Democratic Federation of Northern Syria, a’i amcan yw ceisio ymreolaeth raddol i’r Wladwriaeth Syriaidd, a galluogi tlodion a’r dosbarth gweithiol drwy strwythurau a sefydliadau gwleidyddol.

Mae dod â charchariad ymynysol Abdullah Öcalan i ben yn hanfodol i ddatrys y ‘Cwestiwn Cwrdaidd, i heddwch yn y Dwyrain Canol ac i weddill y byd. I fynd I’r afael â’r heriau sy’n ein wynebu ni i gyd yn ystod y ganrif hon, mae diogelwch a syniadau Abdullah Öcalan o bwys mawr.”

https://iww.org.uk/news/cydsafiad-iww-cymru-ag-imam-sis-ar-ymprydwyr/